Giỗ Mẫu và Đại lễ Kiều thỉnh “Tứ phủ Thánh bà”

 

Nhân dịp “Giỗ Mẹ” và tròn 1 năm tỉnh Nam Định thay mặt cả nước đón nhận bằng Công nhận thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại, Hội di sản văn hóa Thăng Long Hà Nội, Câu lạc bộ bảo tồn Văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu, huyện Vụ Bản và UBND xã Kim Thái (Nam Định) và Phủ chính Tiên Hương – Phù Giầy Nam Định đồng tổ chức đại lễ: “Kiều thỉnh Tứ phủ Thánh Bà Khâm sai và chư vị Tiên Thánh ” từ ngày 5- 6/5 tức ngày 20-21/3 âm lịch .

Đặc biệt, tại Phủ chính Tiên Hương “Tháng tám giỗ cha, tháng ba giỗ mẹ” (tháng 8 âm lịch giỗ Cha – Trần Hưng Đạo – Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn) vào tháng 8 năm Nhâm Thìn 2012, cũng đã diễn ra cổ lệ, phục hồi Đại Lễ kiều thỉnh Ngũ Vị Tôn quan (tức các nam thần). Năm nay Lễ hội Phủ Giầy “giỗ Mẹ” – giỗ Đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh –  thần chủ của tính ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, tứ phủ của người Việt, với Đại lễ kiều thỉnh Tứ phủ Thánh bà Khâm sai (tức các nữ thần).

Quang cảnh cảnh tại buổi Đại lễ ngày 6/5 tức 21/3 âm lịch

Tinh túy Tín ngưỡng thờ Mẫu

Nhân “Tháng 3 Giỗ Mẹ”, hàng vạn du khách thập phương và những người yêu mến Tín ngưỡng thờ Mẫu đã đến tham dự Đại lễ kiều thỉnh Tứ phủ Thánh bà Khâm sai  và là dịp để mọi người dân ôn lại thần tích về Thánh Mẫu tại Phủ chính Tiên Hương, Phủ Giầy, Nam Định nơi bà giáng trần lần đầu tiên.

Tiết mục múa lân mừng Đại lễ

Thủ nhang Phủ chính Tiên Hương Trần Thị Kim Huệ cho hay: “Trong hàng Tứ bất tử duy nhất có một vị Thánh nữ, đó là Đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh- thần chủ của tính ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, tứ phủ của người Việt. Đức Thánh Mẫu là khuôn vàng, thước ngọc, tài sắc ven toàn, hiếu nghĩa, trung trinh, nhân từ, quả cảm; giáo hóa chúng nhân, đề cao luân lý; bênh vực người hèn yếu, trị kẻ cường quyền, trừ nội loạn, chống ngoại xâm, đáng bậc Mẫu nghi thiên hạ. Trải qua nhiều đời vua, Bà đều được sắc phong bao mỹ tự và Thánh Mẫu đã được mọi miền đất nước phụng thờ. Song cái nôi chính phụng thờ Thánh Mẫu chinh là Phủ chính Tiên Hương.”

Đoàn rước Mẫu

Từ cội nguồn sơ khởi Tổ Mẫu Âu cơ, rồi đến sự kết tinh ấy ý thực mẫu hệ của người Việt cổ, cùng tập quán tôn sùng tư nhiên của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước Đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh thần chủ giáng hiện, đã ghi dấu son hoàn thiện tín ngưỡng nội sinh, với Thần điện có cấu trúc chặt chẽ “tứ phủ vạn linh”, bao gồm các hàng thờ tự chính: Thánh Mẫu, Quan Lớn, Thánh Bà, Ông Hoàng, Thánh Cô, Thánh Cậu.

Các vị Thánh theo hàng bậc, cai quản các miền giúp Thánh Mẫu Liễu Hạnh giáng phúc, lưu ân cho nhân gian: Thiên Phủ (miền Trời) giúp “phong thuận, vũ điền”, Địa phủ (miền Đất) giúp cho “Phong đăng, hòa cốc”, Thủy phủ, Nhạc phủ (miền Nước, miền Rừng) nơi “rừng vàng, biển bạc” bao quanh, che chở nuôi dưỡng con người. Điều này thể hiện triết lý vũ trụ, nhân sinh quan ước vọng chân thành, tôn trọng tự nhiên bằng niêm tin thuần khiết của người Việt tự xa xưa.

Trong thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu, nghi lễ hầu Thánh là nghi lễ đặc trưng tiêu biểu. Chia sẻ về điều này, Nhà văn hóa Trần Quang Dũng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban tổ chức Đại lễ lưu ý rằng: “Theo cổ truyền, không có việc mở khăn hầu các Đức Thánh Mẫu, vì các ngài ở ngôi vị tối tú, tối linh sẽ  tùy cơ phó cảm, bởi vậy, các thanh đồng chỉ mở khăn hầu từ hàng Quan Lớn, Thánh Bà, Thánh Cô, Thánh Cậu. Khi lập đại đàn vào những dịp đặc biệt quan trọng sẽ đồng thỉnh Ngũ vị Tôn Quan, Tứ phủ Thánh Bà đồng lai, hợp tọa, cùng giáng một lúc, để các ngài vận thần thông, quản lực, khâm thừa mệnh lệnh của Thánh Mẫu, thay quyền bốn phủ trợ giúp nhân gian.”

Bảo tồn và phát huy trong đời sống đương đại

Trong không khí trang nghiêm của 2 ngày tổ chức, các chư tôn thiền đức, các vị thanh đồng, đạo quan và các đệ tử của Thánh Mẫu đã tiến hành các nghi lễ truyền thống như: Phát tấu nghi, cúng Phật đại khoa, cúng Thánh, cúng Tứ phủ hội đồng, cúng Trần triều, Đàn Dược Sư đại hội, khảo thỉnh sơn trang, phóng đăng, phóng sinh  …

Bên cạnh đó, các đồng đến, thủ nhang loan giá phụng hành, trong đó phải kể đến kiều thỉnh Tứ phủ Thánh bà: Thánh Bà Đệ Nhất Thượng Thiên, Thành Bà Đệ Nhị Thượng Ngàn, Thánh Bà Đề Tam Thoải Phủ, Thánh Bà Đệ Tứ Khâm Sai, do đồng đền: Lưu Ngọc Đức (Lảnh Giang Vọng từ, Hà Nội), đồng đền Nguyễn Tất Kim Hùng  (Hàng Bạc, Hà Nội), đồng đến Lê Bá Linh (Nguyên Khiết Linh từ, Hà Nội), đồng đềm Trần Văn Hải (Bồng Lai Linh từ, Cao Phong, Hòa Bình)

Tại Đại lễ ngày 6/5, ông  Lưu Minh Trị, Chủ tịch Hội di sản văn hóa Thăng Long Hà Nội nhấn mạnh: “ Đại lễ hôm nay là một hoạt động cần thiết để bảo tồn, tôn vinh Tín ngưỡng thờ Mẫu và hưởng ứng chương trình quốc gia của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam. Đây là lần đầu tiên cổ lễ quan trọng này được tổ chức, kể từ năm 1954 của thế kỷ trước đến nay. Hội di sản văn hóa Thăng Long Hà Nội sẽ tiếp tục đồng hành với Phủ chính Tiên Hương tổ chức những buổi đại lễ quan trọng này. ”

Đại sứ Phạm Sanh Châu tại Đại lễ

Cũng tại Đại lễ, ông Trần Quang Dũng khẳng định: “Sự kiện đã phát đi một thông điệp đoàn kết trong cộng đồng thực hành tín ngưỡng là kiên quyết bài trừ hủ tục, dị đoan, ngăn chặn các hành vi biến tướng, lệnh lạc trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Đại lễ đã nguyện cầu Thánh Mẫu phù hộ quốc thái, dân an, thế giới hòa bình…”

Bài và ảnh: Minh Hòa

Chia sẻ bài viết

Bài viết cùng chuyên mục

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Thống kê truy cập

Tổng truy cập: 376423

Đang online: 26

error: Content is protected !!