Nghệ nhân Lê Thị Bích Thảo – Người giữ hồn cho nghệ thuật văn hóa tín ngưỡng ở Hưng Yên

Trong số 15 nghệ nhân đầu tiên của tỉnh Hưng Yên vừa được Chủ tịch nước tôn vinh là “Nghệ nhân ưu tú”, có duy nhất bà Lê Thị Bích Thảo là nghệ nhân thuộc lĩnh vực trình diễn dân gian, tập quán xã hội và tín ngưỡng. Bằng niềm đam mê và tâm huyết cháy bỏng, nữ nghệ nhân này đã có gần 50 năm dày công học hỏi, nghiên cứu góp phần gìn giữ những giá trị của di sản văn hóa phi vật thể mang đậm bản sắc dân tộc.
Nghệ nhân Lê Thị Bích Thảo sinh năm 1948 tại Nam Định, quê hương có truyền thống thờ Mẫu và là nơi thờ Đức thánh Trần; hiện bà trú tại thôn Đầu, xã Phụng Công, huyện Văn Giang (Hưng Yên). Là một nhà giáo đã từng nuôi dạy lớp học trò K8 trong kháng chiến chống Mỹ. Từ khi còn trẻ, bà Lê Thị Bích Thảo đã say mê tìm hiểu nghệ thuật tín ngưỡng thờ Mẫu. Năm 1970 bà được truyền dạy các nghi lễ Chầu văn tại Nam Định, sau đó thường xuyên học các nghệ nhân giỏi qua đài và băng, đĩa.
Quá trình tu dưỡng, rèn luyện với sự thành tâm và khát vọng hướng tới cái đẹp cao cả trong tín ngưỡng đã trở thành động lực để bà vượt lên mọi khó khăn để thành công. Bà tích cực tham gia nhiều hoạt động nhân các sự kiện nghi lễ tại các đền thờ lớn bằng trách nhiệm và lòng tâm huyết nhiệt thành với cộng đồng. Bà còn tham gia Lễ hội văn hóa thế giới lần thứ 41 tổ chức tại Pháp tháng 7/2014 và được bạn bè quốc tế đánh giá cao.
Với tâm nguyện gìn giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa, nghệ thuật, lịch sử của tín ngưỡng thờ Mẫu, nghệ nhân Lê Thị Bích Thảo đã miệt mài hoạt động suốt gần 50 năm. Bà đã tham gia nhiều tổ chức như: là hội viên Hội Di sản văn hóa Việt Nam; hội viên Trung tâm UNESCO Nghiên cứu và ứng dụng Phật học; là hội viên đầu tiên của CLB bảo tồn văn hóa đạo mẫu Việt Nam; hội viên Hội di sản văn hóa Thăng Long Hà Nội… Mọi việc làm của bà đều xuất phát từ lòng từ tâm, hướng thiện với ước nguyện luôn tu tâm tích đức làm việc có ích cho đời.
Chia sẻ về các hoạt động của nghệ thuật diễn xướng, nghệ nhân Lê Thị Bích Thảo cho biết đây là loại hình nghệ thuật đòi hỏi sự điêu luyện và rất công phu. Trong đó diễn xướng Chầu văn với hát văn sử dụng âm nhạc mang tính tâm linh bằng các lời văn chau chuốt, nghiêm trang, là hình thức ca hát mang ý nghĩa chầu Thánh. Bên cạnh các bài bản, làn điệu từ các thể loại dân ca nhạc cổ khác, hát chầu văn hình thành nhiều làn điệu mang tính chuyên dùng khá cao, thể hiện mối quan hệ hữu cơ giữa âm nhạc và tín ngưỡng. Cùng với hát văn, hầu Đồng là thể loại nghệ thuật dân gian, là hình thức diễn xướng trong văn hóa tâm linh về Đạo Mẫu – tín ngưỡng riêng của người Việt với ước vọng mong cho mưa thuận, gió hòa, quốc thái dân an, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đạo Mẫu cũng là kết tinh của những giá trị văn hóa, xuất phát từ cuộc sống lao động, sản xuất; đánh đuổi ngoại xâm của cả dân tộc, được bồi đắp qua suốt quá trình lịch sử.
Nghệ thuật diễn xướng yêu cầu kỹ năng cao là vậy nhưng nghệ nhân Lê Thị Bích Thảo có thể trình diễn múa thuần thục, khéo léo, biết vận dụng phù hợp, nhuần nhuyễn, linh hoạt theo từng bối cảnh. Trong diễn xướng, bà muốn tái hiện lại lịch sử hào hùng của dân tộc, gửi đến công chúng những di sản quý báu của văn hóa Việt đó là kho tàng thần thoại Việt Nam như: Thánh Gióng, Chử Đồng Tử, Tiên Dung, mẫu thượng ngàn, Mẫu Liễu Hạnh, về những vị nhân thần như các vị anh hùng dân tộc: Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo… Bà đã được đi trình diễn ở nhiều sự kiện văn hóa lớn do cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội thực hiện.
Qua lối diễn uyển chuyển, tinh tế và rất có hồn trong diễn xướng dân gian, nghệ nhân Lê Thị Bích Thảo đã đem lại xúc cảm thẩm mỹ cho người xem, khơi dậy niềm tự hào và khát vọng làm những điều tốt đẹp, thanh cao, hướng tới cái “chân – thiện – mỹ” của đời sống với mọi điều tốt lành.
Gần 70 năm tuổi đời, gần 50 năm đi theo con đường phụng thờ cửa Mẫu, nghệ nhân Lê Thị Bích Thảo luôn chấp hành chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước, tích cực làm điều thiện, là tấm gương sáng để nhiều người học theo. Trong mọi hoạt động bà đều nhiệt tình tham gia, đóng góp công sức và cả vật chất lẫn tinh thần để phổ biến rộng rãi, tôn vinh những giá trị của tín ngưỡng thờ Mẫu tới cộng động cả nước và bạn bè quốc tế như Hàn Quốc, Pháp, Mỹ… Là người có tâm đức lại nắm vững các phép tắc thực hành tín ngưỡng, bà đã truyền dạy cho hơn 500 học trò trên khắp mọi miền Tổ quốc. Bà cũng đã đóng góp thường xuyên cho việc tôn tạo, tu bổ nhiều di tích lịch sử quốc gia trong và ngoài tỉnh…
Với những đóng góp cho những h

oạt động bảo tồn các giá trị văn hóa giàu bản sắc dân tộc, nghệ nhân Lê Thị Bích Thảo đã được tặng nhiều phần thưởng cao quý. Trong đó có Huân chương kháng chiến hạng Nhì vì đã có thành tích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Huy chương vì sự nghiệp giáo dục, Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp UNESCO” của Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam, Bằng khen vì đã có đóng góp tích cực trong hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của Hội Di sản Văn hóa Việt Nam.

Theo Báo Hưng Yên

Chia sẻ bài viết

Bài viết cùng chuyên mục

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Thống kê truy cập

Tổng truy cập: 137527

Đang online: 27

error: Content is protected !!