Lễ hội Bà Thu Bồn

alt
Vào ngày 11 và 12 tháng 2 âm lịch sắp đến, xã Duy Tân và người dân làng Thu Bồn sẽ tổ chức lễ hội văn hóa, tâm linh “Lễ hội Bà Thu Bồn”.
Đây là lễ hội độc đáo và thu hút hàng vạn người đến dâng hương, tham quan và tham gia nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao dân gian. Lễ hội này vừa mang ý nghĩa tôn vinh “Bà mẹ xứ sở”, vừa giao thoa giữa văn hoá Việt – Chăm – Cơ Tu, và cũng là một hoạt động văn hóa du lịch, gắn kết với những hoạt động lễ hội ở Mỹ Sơn.
      alt
Các bô lão của làng Thu Bồn cho biết: Sự tích về “Bà Thu Bồn” có nhiều truyền thuyết. Nhưng thuyết phục hơn cả là câu chuyện lưu truyền trong dân gian ở làng Thu Bồn như sau: Bà Thu Bồn hay còn gọi là bà Bô Bô – một vị nữ tướng của nhà Lê bị giặc truy đuổi đến làng Thu Bồn thì bị ngã ngựa do tóc bà bị quấn vào chân ngựa nên bà bị giặc giết. Bà đã được các vua triều Nguyễn sắc phong là Bô Bô phu nhân, là Thượng đẳng thần. Có lẽ chính vì vậy mà những người dân nơi đây truyền tụng những truyền thuyết về “Bà mẹ xứ sở” mang màu sắc màu thần bí nhưng luôn là biểu tượng của cái đẹp, của khát vọng thái bình.

Theo tục lệ, thuyền thuộc lăng miếu nào thì được vị thần ở lăng miếu đó bảo hộ. Phía bên kia con sông Thu Bồn có thuyền bà Phường Chào -Người Việt, cũng tham gia đua thuyền cùng bà Thu Bồn. Trước khi tranh giải cả đoàn trạo thủ phải đến làm lễ, khấn vái trước lăng rồi mới làm lễ xuất phát. Mỗi thuyền đua cử ra một người ngồi ở mũi thuyền mặc áo đỏ, được coi như “tùy phái’ của thần chủ thuyền. Người đó có nhiệm vụ vừa hát, vừa múa để khích lệ trạo thủ khi nghe tiếng hô ấy sẽ cảm thấy mình được thần linh trợ lực nên bơi khỏe hơn. Con sông Thu Bồn như cuộn sóng bởi tiếng hò reo của trạo thủ, tiếng cổ vũ của nhân dân hai bên bờ. 

alt
Tiếp theo đó là rước cộ, người tham gia rước cộ càng Đông thì càng vui. Cộ là một bàn lớn hay có thể là một xe kéo được hóa trang lộng lẫy, bên trong để rất nhiều thức ăn như bánh, hoa quả, gạo thịt… Người rước cộ mặc trang phục truyền thống của làng. Dân làng cùng quây quần bên nhau cùng hát bội. Ngày hội đã đem đến cho mỗi người dân niềm vui, tin yêu cuộc sống. Người dân ở đây cảm phục lập lăng thờ ngay trên mộ bà và mở hội tế lễ hàng năm vào ngày 12 tháng 2 âm lịch. Việc tổ chức lễ hội Bà Thu Bồn là để tỏ lòng thành kính biết ơn sự che chở của bà cho dân làng sống trên bờ cũng như trên sông nước được bình an, ấm no, thịnh vượng.
alt
Trong những ngày diễn ra lễ hội, từ đường làng, sân vận động, lăng Bà Thu Bồn đến bãi sông Thu Bồn đều tấp nập rừng người kéo về đây trẩy hội. Đây là lễ hội lớn mang màu sắc tín ngưỡng dân gian có từ bao đời thể hiện tinh thần đoàn kết các dân tộc Chăm, Kinh và Cơ Tu sinh sống vùng thượng lưu sông Thu Bồn, Vu Gia (Quảng Nam).

Mới 3 giờ sáng ngày 12, tiếng trống đã giục mọi người chuẩn bị ghe thuyền ngược dòng sông Thu lên Phường Rạnh lấy nước. 5 giờ thuyền đến dinh bà thuộc thôn Trung An, Quế Trung (Nông Sơn). Tại đây, các vị bô lão tiến hành cúng tế rồi cùng phường bát âm ra giữa dòng Thu Bồn lấy nước. Thuyền lại xuôi dòng.

Đúng 8 giờ thuyền về bến, trên bến dưới sông đã đông nghịt người chờ đón đám rước với năm chiếc kiệu “Ngũ hành tiên nương” và năm mâm ngũ quả đẹp nhất do 5 người con gái đẹp nhất bưng theo. Đám rước nước với khoảng 500 người từ người già đến các em thiếu niên trong trang phục sắc màu đẹp mắt đi từ bãi cát bờ sông lên làng vào trước lăng Bà Thu Bồn. Và kết thúc ở lễ đại tế tại lăng Bà.

alt
Đặc biệt, phần tế có một con trâu đực nghé đã làm sạch lông mà da ngoài được phết máu trâu có màu đỏ, hai bên sừng có cặm hai cây đèn cầy, trông rất huyền bí và ấn tượng.

Hơn 500 con người trong trang phục truyền thống dân tộc, mang cờ ngũ sắc, với những kiệu Ngũ hành tiên nương, dân vũ Chăm tiến ra bờ bãi. Chuẩn bị lễ cúng tiên thường, chức sắc cử người chèo thuyền ra giữa sông Thu Bồn để lấy nước rồi đặt lên kiệu, có đầy đủ các đồ nghi trượng, rước về lăng để tắm rửa thần vị và làm nước cúng.

Ngoài bờ bãi, trên dòng sông, không gian như bồng bềnh theo sóng nước sông Thu hòa quyện với tiếng trống giục, tiếng hò reo theo cuộc đua thuyền. Trong khu vực lăng Bà, có các trò chơi như cờ người, hát bài chòi với lời ca dân dã xứ Quảng. Khu chợ ẩm thực, các trò chơi nằm khu vực sân banh với các loại bánh trái, thức ăn, đặc biệt là cháo lương, mì Quảng, bánh tráng đập…

Kết thúc lễ hội là cuộc đua ghe truyền thống của các đội nam, nữ mặc áo quần nhiều màu sắc đẹp mắt in trên làn nước trong xanh và hàng trăm ghe thuyền “lênh đênh” trên sông hò reo, cổ vũ.

Chia sẻ bài viết

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Thống kê truy cập

Tổng truy cập: 637796

Đang online: 16

error: Content is protected !!